Geldt de 5%-regeling bij aankoop van een mantelzorgwoning?

De 5%-regeling kan gelden als u als particulier opdracht geeft om een woning te laten bouwen en uw overeenkomst juridisch een aannemingsovereenkomst is. Dan kunt u maximaal 5% van de aanneemsom bij de notaris in depot storten in plaats van dat deel aan de aannemer te betalen. Een prefab mantelzorgwoning valt daar niet automatisch onder: de contractvorm en inhoud van de opdracht zijn bepalend.

De wettelijke 5%-regeling is bedoeld voor een particuliere opdrachtgever die een woning laat bouwen. Het gaat om een aannemingsovereenkomst voor de bouw van een woning, niet om iedere koop van een woning of bouwproduct. Een verplaatsbare prefabwoning kopen betekent dus niet vanzelf dat de regeling geldt. Bij een combinatie van koop, productie, plaatsing en aansluitwerk moet worden bekeken wat u precies overeenkomt en hoe de overeenkomst juridisch wordt gekwalificeerd.

De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) heeft de consumentenbescherming bij aanneming van bouwwerken aangepast. Voor de wijzigingen geldt overgangsrecht: de datum waarop de overeenkomst is gesloten kan bepalen welke regels van toepassing zijn. De aangescherpte informatieplicht over het depot geldt voor aannemingsovereenkomsten die vanaf 1 januari 2024 zijn gesloten. Bij een oudere overeenkomst kan de eerdere regeling gelden.

De 5% is een maximum, geen standaard inhouding op iedere factuur. De regeling ziet op het laatste deel van de aanneemsom. Bekijk daarom eerst uw contract en de betalingsafspraken. Voor de algemene aankoopstappen van onze woningen kunt u ook informatie over een mantelzorgwoning kopen lezen. De officiële uitleg over de regeling staat bij IPLO: opschortingsrecht en de 5%-regeling.

Een gewone betaaltermijn is een afspraak in uw contract over wanneer u een factuur betaalt. Een notarieel depot werkt anders: als de wettelijke regeling op uw overeenkomst van toepassing is, kunt u het laatste deel tot maximaal 5% van de aanneemsom bij de notaris storten. De notaris houdt dat bedrag tijdelijk apart. Het is dus niet hetzelfde als de factuur eenzijdig niet betalen of zelf geld achterhouden.

De aannemer kan het depot vervangen door een gelijkwaardige zekerheid, zoals een bankgarantie. Dat is geen gewone betaaltermijn: het geld kan dan aan de aannemer worden betaald, terwijl de afgesproken zekerheid de aanspraak op herstel beschermt. Controleer in het contract wie de zekerheid verstrekt, voor welk bedrag, hoe lang die geldig blijft en onder welke voorwaarden u erop kunt terugvallen. Ga er niet zonder meer van uit dat u zelf tussen depot en bankgarantie kunt kiezen; leg vast wat is afgesproken.

Wij spreken hier geen eigen Villea-depotregeling mee af. Of de wettelijke regeling op uw opdracht van toepassing is, hangt af van de overeenkomst. Laat bij twijfel de contractkwalificatie beoordelen voordat u op basis van een verondersteld recht een betaling uitstelt.

Voor overeenkomsten vanaf 1 januari 2024 geldt deze procedure:

• De aannemer vraagt u schriftelijk of u het opschortingsrecht wilt gebruiken: niet eerder dan één maand en uiterlijk twee maanden na oplevering. Hij stuurt een afschrift aan de notaris.
• Vrijgave na drie maanden mag via deze route alleen als de notaris dat afschrift heeft ontvangen én u binnen drie maanden na oplevering niet heeft aangegeven een bedrag langer in depot te willen houden.
• Ontbreekt de kennisgeving of het afschrift, dan mag de notaris niet uitsluitend wegens het verstrijken van drie maanden uitbetalen. Dat maakt het geld niet automatisch van u; bespreek de verdere afwikkeling met de notaris.

Andere vrijgavegronden zijn uw toestemming, gelijkwaardige vervangende zekerheid of een rechterlijke beslissing. Zie de officiële IPLO-uitleg over vrijgave.

Wilt u wegens gebreken langer opschorten, meld dan binnen drie maanden aan de notaris welk bedrag in depot moet blijven. Dat bedrag moet in verhouding staan tot de gebreken; niet ieder restpunt rechtvaardigt de volledige 5%.

Bij onze oplevering houden wij eventuele restpunten bij op een gedeelde lijst totdat ze zijn afgehandeld. Dat is een praktische afspraak over herstel, maar op zichzelf geen notarieel depot en geen wijziging van de wettelijke regeling. Lees meer over de bredere afspraken rond oplevering en herstelzekerheid of over wat u bij de oplevering kunt controleren.

Vraag eerst of de overeenkomst een opdracht tot aanneming van een woning is, of een koopovereenkomst voor een prefab product met afzonderlijke plaatsingsafspraken. Laat bij een mantelzorgwoning met productie in een werkplaats, transport en plaatsing niet alleen afgaan op de naam van het contract: de feitelijke inhoud kan ertoe doen. Als de kwalificatie onzeker is, laat een jurist of notaris de overeenkomst beoordelen.

Leg daarna schriftelijk vast hoe de laatste betaling loopt, of een notarieel depot wordt gebruikt, wie de notaris inschakelt en hoe een eventuele bankgarantie werkt. Vraag ook welke opleverdatum de termijn start, hoe u gebreken meldt, aan wie u dat bericht stuurt en wanneer de notaris het depot mag vrijgeven. Controleer of de afspraken aansluiten op de toepasselijke overgangsregels en de datum waarop u tekent.

Vergelijk ook de afspraken over herstel en garantie, want die beantwoorden andere vragen dan het depot. Onze uitleg over garantieafspraken vergelijken helpt u die onderwerpen uit elkaar te houden. Wilt u uw aankoopafspraken met ons bespreken, neem dan contact met ons op.