Een BENG-berekening voor uw mantelzorgwoning: wat laat u vóór opdracht controleren?

Een BENG-berekening beoordeelt de energieprestatie van het complete ontwerp van uw mantelzorgwoning. Laat vooraf vastleggen op welke tekeningen, uitgangspunten en installaties de berekening is gebaseerd. Een woning die prefab of verplaatsbaar is, is niet automatisch uitgezonderd van de regels.

Voor reguliere nieuwbouw van een woonfunctie gelden in beginsel de BENG-eisen van artikel 4.149 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Dat geldt niet automatisch voor elke mantelzorgwoning: de bouwsituatie bepaalt welke voorschriften van toepassing zijn. Prefab productie of de mogelijkheid om de woning later te verplaatsen is op zichzelf geen vrijstelling.

Maak vóór het ontwerp dit onderscheid:

• Reguliere nieuwbouw: het ontwerp wordt in beginsel aan de BENG-eisen getoetst. Een relevante uitzondering betreft een alleenstaand gebouw met minder dan 50 m² gebruiksoppervlakte. Het gaat om de gebruiksoppervlakte volgens de bouwregels, niet zonder meer om de buitenmaten of de modelnaam. Lees de officiële uitleg over BENG en de uitzonderingen.
• Een tijdelijk bouwwerk: het Bbl verstaat hieronder een bouwwerk dat bedoeld is om maximaal 15 jaar op een bepaalde plaats te staan. Voor energiezuinigheid gelden daarbij de voorschriften voor bestaande bouw, niet de BENG-eisen voor reguliere nieuwbouw. Een woning is dus niet tijdelijk enkel omdat zij verplaatsbaar is. Zie de regels voor tijdelijke bouwwerken.
• Een bestaande woning verplaatsen: dit is een andere situatie dan een nieuwe prefab woning voor het eerst plaatsen. Bij verplaatsing in ongewijzigde samenstelling geldt volgens IPLO het rechtens verkregen niveau. Bij een gewijzigde samenstelling gelden in beginsel nieuwbouweisen, met de genoemde uitzonderingen voor onder andere energiezuinigheid. Laat daarom vastleggen wat er precies wordt verplaatst en gewijzigd; dezelfde officiële IPLO-uitleg over verplaatsing behandelt dit onderscheid.

Laat in het dossier opnemen welke bouwsituatie, gebruiksfunctie en oppervlakte zijn gehanteerd en op welk voorschrift de toetsing berust. Een uitzondering op BENG betekent niet dat alle andere bouwregels vervallen. Stem twijfel over de toepasselijke regels vóór opdracht af met de gemeente.

BENG staat voor Bijna Energieneutrale Gebouwen. De energieprestatie wordt met drie indicatoren beoordeeld. In gewone taal:

• De energiebehoefte laat zien hoeveel energie het gebouw nodig heeft voor onder meer verwarming en koeling. Vorm, isolatie, ramen en zoninstraling spelen hierbij mee.
• Het primair fossiele energiegebruik gaat over het berekende gebruik van fossiele energie voor gebouwgebonden functies, zoals verwarming, warm water en ventilatie.
• Het aandeel hernieuwbare energie geeft aan welk deel van het energiegebruik uit hernieuwbare bronnen komt.

De uitkomsten horen bij het ontwerp als geheel; één goede isolatiewaarde zegt dus niet of de woning aan alle indicatoren voldoet. De officiële uitleg van de drie BENG-indicatoren beschrijft wat wordt meegerekend.

Een BENG-berekening is niet hetzelfde als een energielabel bij oplevering of een berekening van de milieubelasting van materialen. Lees voor die afzonderlijke materiaalvraag hoe u de milieubelasting van materialen vergelijkt. De bredere onderwerpen rond bewijsstukken vindt u bij Materialen en prestatiebewijzen.

Een berekening op basis van een globaal idee is niet hetzelfde als een beoordeling van de woning die u daadwerkelijk wilt laten bouwen. Vraag dat de berekening uitgaat van een samenhangend ontwerp en noteer de versie of datum van de gebruikte tekeningen. Bij ons wordt een woning op maat ontworpen en in onze werkplaats als complete prefab modules gebouwd. Daarom is het verstandig om de berekening af te stemmen op de gekozen plattegrond, gevels en installaties, en niet alleen op de naam van een model.

Vraag degene die de berekening verzorgt om de invoer en uitgangspunten schriftelijk te benoemen. Denk aan:

• de plattegrond, gevelaanzichten, dakvorm en oriëntatie van de woning;
• de positie en afmetingen van ramen en deuren, het type glas en eventuele zonwering;
• isolatie en andere eigenschappen van de vloer, gevels en het dak;
• het gekozen verwarmings- en warmwatersysteem, ventilatie en eventuele zonnepanelen;
• de tekeningenversie, de verantwoordelijke voor de berekening en het moment waarop een nieuwe berekening nodig is.

Onze standaarduitvoering heeft houtskeletbouw, HR++-glas, elektrische vloerverwarming en een elektrische boiler. Warmtepomp met watergedragen vloerverwarming, balansventilatie met warmteterugwinning en zonnepanelen zijn opties. Dit zijn gegevens over de uitvoering, geen BENG-uitkomst: laat de berekening maken op basis van de keuzes voor uw woning. De isolatiewaarden zijn niet de hele energieprestatie.

Een wijziging hoeft niet automatisch te betekenen dat de berekening verandert, maar laat wel beoordelen of de gebruikte invoer nog klopt. Vraag dit vóór u een keuze definitief maakt, vooral als u ramen toevoegt of verplaatst, een ander type glas kiest, de oriëntatie wijzigt of een andere installatie wilt.

Houd hiervoor een eenvoudige wijzigingslijst bij. Noteer wat verandert, op welke tekening de wijziging staat, wanneer die is doorgevoerd en wie bevestigt of de berekening moet worden bijgewerkt. Vraag om een aangepaste berekening wanneer de wijziging de invoergegevens raakt. Zo voorkomt u dat ontwerptekeningen, offerte en berekening verschillende uitvoeringen beschrijven.

Wilt u eerst weten hoe ontwerp, vergunning en bouw zich tot elkaar verhouden? Lees dan hoe wij een mantelzorgwoning bouwen. Bespreek vóór opdracht ook wie de berekening verzorgt, wat u als resultaat ontvangt en op welk ontwerp dat resultaat betrekking heeft.

Zet de afspraken over de BENG-berekening in een e-mail of offerte. Vraag concreet:

• Wie stelt vast welke eisen voor deze bouwsituatie gelden?
• Wie maakt de berekening en wie levert daarvoor de gegevens aan?
• Op welke gedateerde tekeningen en installaties is de berekening gebaseerd?
• Ontvangt u de berekening en de gebruikte uitgangspunten, en wanneer?
• Wie beoordeelt wijzigingen en laat zo nodig opnieuw rekenen?

Wij bouwen woningen op maat en stemmen de uitvoering af op uw keuzes. Bespreek daarom vóór opdracht hoe de gekozen uitvoering en de benodigde energieprestatieberekening op elkaar worden afgestemd. Een BENG-uitkomst hoort bij uw uitgewerkte ontwerp, niet bij een algemene lijst met materialen en installaties. Wilt u dit voor uw plan bespreken? Neem contact op voor een ontwerpgesprek.