Een mantelzorgwoning in een grondwaterbeschermingsgebied: wat controleert u vóór aankoop?

Wilt u een mantelzorgwoning plaatsen in een grondwaterbeschermingsgebied? Controleer dan eerst of uw perceel binnen een waterwingebied, grondwaterbeschermingsgebied of boringsvrije zone ligt en welke regels de provincie daar stelt. Er geldt niet één algemeen bouwverbod voor zulke gebieden, maar u kunt ook niet zonder controle aannemen dat alle werkzaamheden zijn toegestaan.

De provincie bepaalt de begrenzing en regels van beschermde grondwatergebieden. Een waterwingebied ligt rond een plek waar grondwater wordt gewonnen. Een grondwaterbeschermingsgebied ligt daaromheen en beschermt de kwaliteit van het grondwater. Een boringsvrije zone is bedoeld om diepere grondwaterlagen te beschermen; beperkingen kunnen daar bijvoorbeeld gaan over boren of andere ingrepen in de bodem. De precieze betekenis, grenzen en voorschriften verschillen per provincie.

Zoek de locatie op de provinciale kaart en controleer de geldende regels. Gebruik daarvoor ook het Omgevingsloket en vraag bij twijfel na bij de provincie welke voorschriften voor uw perceel en werkzaamheden gelden. De landelijke uitleg over activiteiten in beschermde gebieden staat op Ondernemersplein. Die uitleg vervangt de provinciale regels niet.

De aanduiding van een zone betekent niet automatisch dat een mantelzorgwoning verboden is. Andersom betekent het ontbreken van een beschermingszone niet automatisch dat elke ingreep kan. De regels kunnen afhangen van de zone én van wat u op de locatie wilt uitvoeren. Ook andere locatiegebonden beperkingen vragen om hun eigen controle, zoals bouwen bij een hoogspanningslijn of locatievoorwaarden bij een luchthaven.

Een mantelzorgwoning wordt niet alleen op een plek neergezet: ook de voorbereiding en aansluitingen kunnen werkzaamheden aan de bodem betekenen. Maak daarom vóór u een opdracht geeft een overzicht van wat er op uw perceel moet gebeuren. Noteer per onderdeel de bron, de vraag die u moet laten beantwoorden en wie die vraag oppakt.

• Fundering — Bron: provinciale regels voor de zone. Vraag: welke funderingswijze en eventuele ingreep in de bodem zijn toegestaan? Verantwoordelijke: u en uw adviseur voor de locatie; wij leveren informatie over de beoogde uitvoering van de woning.
• Graafwerk — Bron: provinciale regels en informatie van de bevoegde instantie. Vraag: gelden er voorwaarden voor de omvang of uitvoering van het graafwerk? Verantwoordelijke: degene die het werk voorbereidt of uitvoert, met u als opdrachtgever.
• Leidingen — Bron: regels voor de zone en de voorwaarden voor de aansluitingen. Vraag: welk tracé en welke aanlegmethode zijn mogelijk? Verantwoordelijke: u, de betrokken uitvoerder en de partij die de aansluiting verzorgt.
• Regenwater — Bron: de toepasselijke provinciale en lokale regels. Vraag: hoe moet het regenwater worden opgevangen of afgevoerd en zijn daar voorwaarden aan verbonden? Verantwoordelijke: u en degene die de afvoer in het plan opneemt.

Schrijf bij elk antwoord op wie het heeft gegeven en op welke kaart, regel of locatie het betrekking heeft. Zo voorkomt u dat een algemene uitleg wordt aangezien voor een beoordeling van uw perceel.

De provincie is belangrijk voor de begrenzing en beschermingsregels van grondwaterzones. Afhankelijk van de vraag kan ook de gemeente of een andere bevoegde instantie betrokken zijn. Leg uw adres of perceel en uw concrete werkzaamheden voor: alleen vragen of een mantelzorgwoning ‘mag’ is vaak te algemeen. Noem bijvoorbeeld de funderingswijze, waar u wilt graven, hoe leidingen worden aangelegd en wat u met regenwater wilt doen.

U kunt bij de controle ook vragen welke voorschriften gelden voor iedere afzonderlijke activiteit en of u daarvoor vooraf iets moet aanvragen of melden. Ga niet uit van één landelijke uitkomst: provinciale regels en de situatie op de locatie zijn bepalend. Als de kaart of regels niet duidelijk zijn, vraag dan om uitleg bij de instantie die de betreffende regels beheert.

Wij bouwen gelijkvloerse houten mantelzorgwoningen op maat in onze eigen werkplaats en plaatsen de complete modules op locatie. De haalbaarheid bekijken we per bouwplek. We kunnen de voorbereiding op locatie verzorgen, maar de regels voor de zone moeten vóór uitvoering duidelijk zijn. Bij het bouwen van een mantelzorgwoning speelt naast het ontwerp dus ook de locatiecontrole een rol.

Wacht met opdracht geven tot u weet welke werkzaamheden nodig zijn en hoe die zich verhouden tot de geldende provinciale regels. Bewaar de kaartinformatie, antwoorden van bevoegde instanties en de beschrijving van de geplande werkzaamheden bij elkaar. Als een ontwerp of funderingskeuze verandert, controleer dan of de eerdere antwoorden nog op het aangepaste plan van toepassing zijn.

Dit is ook praktisch voor het gesprek met ons. Wij kunnen de woning op maat ontwerpen en de voorbereiding op locatie verzorgen, maar de haalbaarheid hangt af van de bouwplek en de regels die daar gelden. Neem daarom uw overzicht van fundering, graafwerk, leidingen en regenwater mee wanneer u de plannen met ons bespreekt.

Een grondwaterbeschermingsgebied is één van de locatiegebonden onderwerpen die u vóór aankoop kunt onderzoeken. Op de pagina Veiligheidszones en bouwbeperkingen vindt u de andere onderwerpen binnen dit thema. De aandachtspunten verschillen per soort zone; gebruik dus niet de conclusie over één beperking als antwoord op een andere.