Twee mantelzorgwoningen op één erf: wat laat u vóór aankoop beoordelen?

Twee mantelzorgwoningen op één erf zijn niet automatisch toegestaan als één woning mogelijk is. Controleer voor het hele plan zowel de bouwregels als het toegestane woongebruik. Blijft onduidelijk hoe de regels op twee woningen en hun bewoners uitwerken, bespreek dan beide varianten met de gemeente voordat u definitief bestelt. Vooroverleg is iets anders dan een eventueel vereiste vergunning.

Begin met de bewoners: gaat het om twee afzonderlijke huishoudens met elk een eigen zorgrelatie, of om één huishouden dat voorzieningen deelt? Noteer per beoogde woning wie er komt wonen, welke zorgrelatie er is en welke keuken, badkamer en entree zelfstandig of gedeeld worden gebruikt. Alleen de naam ‘mantelzorgwoning’ zegt niet welke regels van toepassing zijn.

Het Informatiepunt Leefomgeving legt uit hoe mantelzorgwoningen onder de Omgevingswet vallen. Bouwen en toegestaan woongebruik zijn afzonderlijke aandachtspunten. Een gedeeld dak maakt twee zelfstandige woonruimten niet vanzelf één woonfunctie. Behandel twee zelfstandige woningen en één daadwerkelijk gedeelde woning daarom als verschillende ontwerpopties, niet als uitwisselbare benamingen.

Villea bouwt gelijkvloerse woningen op maat. De gewenste privacy, eigen voorzieningen en slaapkamers kunt u dus eerst in een woonprogramma uitwerken, zonder al twee definitieve woningen te kiezen.

Breng bestaande gebouwen en hun huidige gebruik in kaart. Noteer of de hoofdwoning bewoond blijft, welke bijgebouwen behouden blijven en welke vergunningstukken of tekeningen beschikbaar zijn. Het feit dat een gebouw er staat, bewijst op zichzelf niet dat het ook als zelfstandige woning gebruikt mag worden.

Zo controleert u het plan:

• Zoek het adres op in Regels op de kaart. Bekijk de geldende regels voor bouwen én wonen op de beoogde plekken. Zoek onder meer op woningen, bijgebouwen en mantelzorg; lees ook de bijbehorende begrippen en voorwaarden.
• Doe de Vergunningcheck voor de voorgenomen werkzaamheden. Beschrijf het volledige plan, niet alleen de eerste woning.
• Noteer wat niet duidelijk wordt, bijvoorbeeld het toegestane aantal woningen, het meetellen van bestaande bebouwing of de toepassing op twee zorgsituaties. Leg die vragen met de situatieschets aan de gemeente voor.

De officiële uitleg over mantelzorgwoningen maakt duidelijk dat vergunningvrij realiseren afhankelijk is van voorwaarden. Trek uit een mogelijke vrijstelling voor één situatie dus geen conclusie over uw complete tweewoningplan. Het overzicht Grondbestemming en woonplan helpt u de locatiegegevens te verzamelen.

Maak één situatieschets met de hoofdwoning, bestaande gebouwen en de beoogde plekken van beide woningen. Werk daarnaast een variant met gedeelde voorzieningen uit als die werkelijk bij de bewoners past. Gebruik deze invulmatrix om de verschillen zichtbaar te maken:

| Onderdeel | Wat vult u in? | Bewijsstuk of open vraag |
|---|---|---|
| Aantal huishoudens | Hoeveel huishoudens wonen er nu en zijn er straks beoogd? | Bewonersoverzicht; vraag hoe het beoogde gebruik onder de regels valt |
| Zorgrelatie | Wie heeft met wie een zorgrelatie en wat is de situatie? | Beschrijving van de zorgsituatie; vraag welke onderbouwing nodig is |
| Voorzieningen | Welke voorzieningen zijn gedeeld en welke horen bij een eigen woning? | Schets of plattegrond; vraag hoe zelfstandig gebruik wordt beoordeeld |
| Bestaande gebouwen | Welke gebouwen staan er, wat is hun gebruik en welke stukken zijn beschikbaar? | Situatietekening, vergunningen of andere beschikbare documenten |
| Open vraag | Wat is nog onzeker over bouwen of wonen op dit adres? | Concrete regel, kaartuitsnede of vraag over beide varianten |

Vooroverleg kan helpen wanneer de toepassing van de regels of de haalbaarheid onduidelijk blijft. Controleer bij uw gemeente welke vorm zij aanbiedt. Volgens de IPLO-uitleg over het conceptverzoek heeft zo’n verzoek geen juridische status en valt het buiten de wettelijke aanvraagprocedure. Een positief overlegantwoord is dus niet de eventueel benodigde vergunning.

Vraag om een reactie op het aantal woningen én het gezamenlijke gebruik. Een antwoord over één woning beantwoordt uw tweewoningplan niet vanzelf. Staat er een bedrijfswoning op agrarische grond, neem dan ook onze vragen voor een mantelzorgwoning bij een agrarische bedrijfswoning mee.

Maak vóór twee definitieve bestellingen onderscheid tussen drie uitkomsten: het plan voldoet aan de toepasselijke voorwaarden zonder vergunning, er is een vergunning of andere stap nodig, of de haalbaarheid is nog niet duidelijk. Baseer die uitkomst op het complete plan. Is een vergunning vereist, dan vervangt vooroverleg die vergunning niet. Een onduidelijk punt blijft een open aankooprisico totdat daarover voldoende duidelijkheid bestaat.

Moet de hoofdwoning nog worden gebouwd? Bekijk dan ook de situatie op een nieuwbouwkavel zonder bestaande hoofdwoning. Laat in uw stukken zien welke gebouwen al aanwezig zijn en wat nog gebouwd wordt.

Villea bouwt volledig op maat in de eigen werkplaats in Wijk en Aalburg en plaatst de woningen als prefab modules. Wij maken tekeningen en helpen met documenten voor een vergunningsaanvraag. Op de pagina over een mantelzorgwoning bouwen leest u hoe ontwerp, productie en plaatsing op elkaar aansluiten.

Wilt u de woonwensen, beide ontwerpopties en de plek op het erf bespreken? Plan een locatiegesprek met Villea. Een oriënterend gesprek kan ook terwijl er nog vragen voor de gemeente openstaan.