Ouders in het hoofdhuis en kinderen in de tuinwoning: welke verdeling past?

Ouders kunnen in de hoofdwoning blijven terwijl een volwassen kind in de tuinwoning woont en mantelzorg verleent. De zorgontvanger hoeft dus niet per se naar de tuinwoning te verhuizen. Dat betekent niet dat kinderen zonder mantelzorgrelatie daar automatisch zelfstandig mogen wonen. Begin bij het toegestane gebruik en vergelijk daarna kamers, routes en privacy.

Volgens de officiële begripsomschrijving van het Informatiepunt Leefomgeving gaat huisvesting in verband met mantelzorg om één huishouden van maximaal twee personen, van wie minstens één mantelzorg geeft aan of ontvangt van een bewoner van de hoofdwoning. Zowel de zorgverlener als de zorgontvanger kan dus in de tuinwoning wonen. Een volwassen kind dat mantelzorg verleent aan een ouder in het hoofdhuis kan binnen die omschrijving passen.

Daarbij moet daadwerkelijk sprake zijn van mantelzorg, niet alleen van familiebanden of de wens dichtbij elkaar te wonen. Het gaat om intensieve, niet-beroepsmatige zorg of ondersteuning die de gebruikelijke hulp tussen huisgenoten overstijgt; zie de uitleg over mantelzorg en de Omgevingswet. Kinderen die zonder die zorgrelatie zelfstandig op het erf willen wonen, vallen niet alleen door hun verwantschap onder deze mantelzorgregeling. Ook een huishouden met meer dan twee personen past niet binnen de hierboven genoemde begripsomschrijving.

Deze omschrijving is geen toestemming voor ieder perceel. Laat het concrete bewonersplan, de zorgsituatie en het bouwwerk toetsen aan de actuele regels op uw adres. Het Informatiepunt Leefomgeving over ruimtelijke inpassing legt uit dat gemeenten eigen regels in het omgevingsplan kunnen stellen. Vraag bij een woonwens zonder mantelzorgrelatie welke andere route eventueel mogelijk is.

Illustratief voorbeeld, geen gerealiseerd Villea-project: twee ouders wonen in een huis met slaapkamers boven. Hun volwassen dochter woont met haar partner elders en verleent intensieve mantelzorg aan een van de ouders. Het stel wil dichterbij wonen en heeft naast een slaapkamer een werkruimte nodig. Vergelijk voor dit denkbeeldige gezin twee indelingen, nadat het beoogde gebruik is getoetst.

• Ouders blijven in het hoofdhuis: de dochter en haar partner krijgen een tuinwoning met een slaapkamer en een aparte werkruimte. Ouders behouden hun vertrouwde huis, maar de trap en de route naar badkamer en toilet blijven aandachtspunten. Teken ook de looproute voor hulp in de avond of nacht.
• Ouders verhuizen naar de tuinwoning: ontwerp daar een gelijkvloerse route tussen slaapkamer, toilet en badkamer. De dochter en haar partner gebruiken het hoofdhuis. Ouders moeten wel bepalen welke spullen meegaan en hoe zij bezoek willen ontvangen.

De doorslag is niet alleen hoeveel vierkante meter beschikbaar is. Als de trap voor de ouders nu al moeilijk is, lost de eerste verdeling dat niet op. Als zij goed in hun bestaande huis kunnen blijven wonen, kan juist behoud van de vertrouwde omgeving zwaar wegen. Leg per verdeling vast welk praktisch probleem wordt opgelost en welk probleem overblijft.

Noteer per huishouden welke kamers dagelijks nodig zijn en welke af en toe. Een logeerkamer kan soms ook werkruimte zijn; een slaapkamer waarin hulp wordt gegeven vraagt juist om een zorgvuldig getekende route en ruimte rond het bed. Beoordeel beide woningen, niet alleen de nieuw te bouwen tuinwoning.

• Hoe loopt iemand van bed naar toilet, douche en voordeur?
• Waar is ruimte nodig voor hulp of een hulpmiddel?
• Kan iemand rustig werken terwijl de ander bezoek ontvangt?
• Welke bergruimte is nodig voor was, voorraad en spullen?

Villea bouwt altijd gelijkvloers en op maat. De Altira van 88 m² met drie slaapkamers kan bijvoorbeeld een vertrekpunt voor de kamerverdeling zijn, maar drie slaapkamers betekenen niet dat ieder gezin daar ook mag wonen. Kies het aantal kamers op basis van gebruik én het toegestane bewonersplan. U kunt onze modellen bekijken; indeling, afwerking en voorzieningen zijn aan te passen.

Teken naast de kamers ook de gezamenlijke en eigen delen van de tuin. Waar loopt bezoek langs, welke ramen kijken naar elkaar en waar kan ieder huishouden buiten zitten zonder de ander te storen? Een korte afstand voor mantelzorg hoeft niet te betekenen dat de voordeuren direct tegenover elkaar liggen.

Maak afspraken over binnenlopen, hulp vragen, bezoek, parkeren en tuinonderhoud. Bespreek ook of koken en wassen zelfstandig gebeuren. Een andere plaats voor de entree of een extra geveldeur kan onderdeel zijn van het maatwerk; de uitwerking moet bij woning en locatie passen.

Twijfelt u nog over de woonvorm, vergelijk dan een appartement dichtbij familie met een mantelzorgwoning of een zorgaanbouw met een vrijstaande mantelzorgwoning.

Neem veranderingen mee vóór u een indeling vastlegt: wat als meer hulp nodig wordt, een partner wegvalt of de mantelzorg eindigt? Onder de mantelzorgregeling is zelfstandige bewoning na het einde van de zorg niet vanzelf toegestaan. De officiële uitleg over de tijdelijkheid van mantelzorg beschrijft dat het gebruik dan moet worden aangepast of het tijdelijke gebouw verwijderd. Een eventuele andere woonfunctie vraagt een afzonderlijke beoordeling.

Villea bouwt in de eigen werkplaats in Wijk en Aalburg en plaatst de woning als prefab modules op locatie. Bij een mantelzorgwoning op maat vertalen we de gewenste kamers, voorzieningen en privacy naar een persoonlijke plattegrond en 3D-ontwerp. Neem foto's van het erf, de indeling van het hoofdhuis en uw lijst met woonwensen mee.

Bespreek uw gezinssituatie en de twee woonverdelingen met Villea.