Een herkenbare tuinroute bij slechtziendheid: wat probeert u uit vóór het ontwerp?

Als u slechtziend bent, kan de route tussen de hoofdwoning en een mantelzorgwoning lastig te vinden zijn, ook als die op papier eenvoudig lijkt. Door twee mogelijke routes tijdelijk uit te zetten en zelf te proberen, ontdekt u welke bochten, herkenningspunten en omstandigheden aandacht vragen. Die waarnemingen kunt u gebruiken bij het ontwerp van de tuinroute en de positie van de nieuwe woning.

Begin met een eenvoudige plattegrond van de tuin en teken daarop de hoofdwoning, de beoogde mantelzorgwoning en mogelijke routes ertussen. Markeer niet alleen het begin en einde, maar ook plekken waar u moet kiezen of van richting verandert: een bocht, een zijpad, een doorgang langs beplanting of de overgang naar een deur. Noteer ook waar u de ingang van de nieuwe woning verwacht te vinden. Een route kan immers goed te volgen zijn tot aan de gevel, maar onduidelijk worden bij de deur.

Kijk vervolgens waar de routes van elkaar verschillen. De ene kan minder bochten hebben, terwijl de andere u langs een herkenbaar punt voert. Let ook op plekken waar de achtergrond verandert, bijvoorbeeld door schaduw, reflectie of wisselende beplanting. U hoeft nog niet te bepalen welke route het beste is. Het doel is om concrete alternatieven te maken die u in de tuin kunt uitproberen.

Zet de twee routes op een tijdelijke en eenvoudig aanpasbare manier uit. Geef begin- en eindpunt aan en maak de keuzepunten zichtbaar met tijdelijke aanduidingen. Houd de routes zo gelijk mogelijk aan de beoogde situatie, maar beschouw de proef niet als een definitieve aanleg. U test de herkenbaarheid en uw oriëntatie, niet de uiteindelijke bestrating of verlichting.

Loop beide routes op momenten en onder omstandigheden die voor u van belang zijn. Gebruik daarbij uw eigen hulpmiddel, zoals u dat normaal ook doet, en vraag zo nodig iemand mee te lopen. Pauzeer bij ieder keuzepunt en noteer of u weet waar u bent, welke richting u op moet en waar de deur zich bevindt. Als u twijfelt, noteer dan precies waar dat gebeurt. Herhaal de proef eventueel met de tijdelijke aanduidingen op een andere plek; zo merkt u of een herkenningspunt werkelijk helpt of alleen toevallig opvalt.

Houd bij de routekeuze ook andere wensen onderweg in gedachten. Voor de ondergrond kunt u apart onderzoeken welk oppervlak bij het dagelijkse tuinpad past. Als beschutting of even kunnen zitten relevant is, bekijk dan ook of een overdekte route tussen beide woningen of een vaste rustplek langs de tuinroute het onderzoeken waard is. Dat zijn andere ontwerpkeuzes dan de herkenbaarheid die u met deze routeproef beoordeelt.

Beoordeel onderweg welke punten u helpen om te weten waar u bent en waar de route verdergaat. Dat kan een herkenbaar object, een verandering in de omgeving of de herkenning van de deur zijn. Test die punten op de plek waar u ze daadwerkelijk zou waarnemen. Een kenmerk dat vanaf één kant opvalt, hoeft vanuit de andere looprichting niet duidelijk te zijn.

Neem contrast mee als aandachtspunt, maar zoek niet naar één kleurcombinatie die voor iedereen werkt. Wat zichtbaar is, verschilt per persoon en situatie. Probeer daarom tijdelijke contrasten uit die voor de bewoner herkenbaar zijn en noteer wat wel en niet opvalt. Let daarbij ook op schaduwen en schittering: veranderen die het zicht op een herkenningspunt, een bocht of de deur? U onderzoekt hier hoe de omgeving wordt waargenomen; de proef is geen beoordeling van medische beperkingen.

Verlichting kan invloed hebben op schaduw en schittering, maar deze routeproef vervangt geen keuze voor tuinverlichting. Beperk u hier tot de vraag of de route en de herkenningspunten onder verschillende omstandigheden goed te vinden zijn. Als verlichting apart aandacht vraagt, beoordeelt u die als een afzonderlijk onderdeel van het ontwerp.

Leg de uitkomsten vast op een routeproefblad. Noteer per route de bochten en zijpaden, de herkenning van de deur, bruikbare en onduidelijke herkenningspunten, schaduwen en schittering. Schrijf ook op onder welke omstandigheden u de route testte en welke seizoensveranderingen van invloed kunnen zijn, bijvoorbeeld wanneer beplanting groeit of blad verliest. Beschrijf wat u zelf merkte, zonder dat iemand anders uw waarneming voor u invult.

Laat de bewoner beide proefroutes beoordelen met het eigen hulpmiddel. Als u twijfelt over de interpretatie of over geschikte aanpassingen, kunt u desgewenst een deskundige betrekken. Raadpleeg voor primaire informatie over slechtziendheid en de leefomgeving Koninklijke Visio of Bartiméus. Gebruik hun advies voor uw persoonlijke situatie; wij doen geen medische beoordeling en kunnen geen universele oplossing of veiligheid garanderen.

Neem het ingevulde routeproefblad mee in de ontwerpbespreking. Wij bouwen houten woningen op maat in onze eigen werkplaats en plaatsen ze als prefab modules op locatie. Daardoor is het nuttig om de gewenste aankomstroute, de plek van de woning en de herkenning van de entree al naast elkaar te bekijken voordat het ontwerp wordt vastgelegd. Een model kan als uitgangspunt dienen, maar de routeproef gaat over uw tuin en uw manier van oriënteren. Lees ook meer over een mantelzorgwoning in de tuin laten plaatsen. Voor andere aandachtspunten rond zelfstandig buiten lopen vindt u informatie op Tuinroutes en zelfstandig buiten lopen. Wilt u uw routeproef met ons bespreken, neem dan contact met ons op.