Naar de inhoud
Villea

Kunt u een mantelzorgwoning bestellen als de vergunningstukken van uw schuur ontbreken?

Bijgewerkt op 27 oktober 2026 · Kennisbank van Villea

Door Lea - Villea

U kunt uw woonwensen en een mogelijk ontwerp alvast met Villea verkennen. Ons advies: geef nog geen definitieve opdracht voor de woning en plaatsing zolang onduidelijk is of de bestaande schuren gevolgen hebben voor uw plan. Ontbrekende vergunningstukken geven op zichzelf geen uitsluitsel over de status van een gebouw. Begin met een inventarisatie en zoek uit welke stukken en regels bij uw erf horen.

Welke bestaande gebouwen inventariseert u eerst?

Maak een overzicht van alle gebouwen op het erf die invloed kunnen hebben op uw plan. Noteer per gebouw wat u weet, ook als gegevens ontbreken. Zo voorkomt u dat u een mantelzorgwoning plant op basis van een onvolledig beeld van de locatie.

Neem in uw dossier op:

  • de naam of functie van elk gebouw, zoals schuur, garage of bijgebouw;
  • het bouwjaar, voor zover bekend, en eventuele verbouwingen of uitbreidingen;
  • de buitenmaten en de plek van het gebouw op het perceel;
  • recente foto's van alle zijden en van de omgeving;
  • beschikbare tekeningen, oude plattegronden, verkoopstukken en correspondentie;
  • vergunningen, besluiten, meldingen of andere stukken van de gemeente, ook als die maar op een deel van het gebouw slaan.

Vermeld bij elk onderdeel of het vaststaat of een schatting is. Noteer bijvoorbeeld dat een maat ter plaatse is gemeten, maar dat het bouwjaar alleen uit herinnering bekend is. Daarmee kan de gemeente gerichter zoeken en kan later duidelijk blijven welke conclusies op documenten berusten en welke op uw eigen waarnemingen.

Hoe zoekt u in het gemeentelijke bouwarchief en oude besluiten?

Vraag uw gemeente waar u het bouwdossier kunt inzien. Geef het adres, zo mogelijk de kadastrale aanduiding en een schets met genummerde gebouwen mee. Vraag naar vergunningen én bijbehorende tekeningen, latere uitbreidingen en besluiten over gebruik. Als voorbeeld beschrijft gemeente Altena hoe u haar bouwarchief raadpleegt: recente en oudere dossiers zijn daar via verschillende routes beschikbaar. Volg voor uw eigen perceel de aanwijzingen van uw gemeente.

Leg gevonden tekeningen naast de huidige foto's en maten. Noteer verschillen per gebouw, bijvoorbeeld een aangebouwd deel dat niet op de tekening staat. Levert het archief niets op, bewaar dan ook dat antwoord. Trek daaruit niet zelf de conclusie dat de schuur vergund, vergunningvrij of illegaal is; vraag welke aanvullende gegevens nodig zijn om dat uit te zoeken.

Bekijk daarnaast de regels voor uw locatie. Ons overzicht grondbestemming en woonplan helpt u de relatie tussen toegelaten grondgebruik en uw woningplan te onderzoeken.

Waarom zijn bouwen en het gebruik van een schuur aparte vragen?

Maak onderscheid tussen wat er gebouwd is en waarvoor het gebouw gebruikt mag worden. Een tekening van een schuur is nog geen antwoord op de vraag of daar gewoond mag worden. De officiële uitleg over mantelzorgwoningen onder de Omgevingswet behandelt bouwen en gebruik afzonderlijk.

Ook de bestaande bebouwing kan uw nieuwe plan beïnvloeden. In de uitleg over vergunningvrije bijbehorende bouwwerken beschrijft IPLO onder meer oppervlaktevoorwaarden en beperkingen bij een zonder vereiste vergunning gebouwd of gebruikt bouwwerk. Welke regels op uw locatie gelden, moet u afzonderlijk nagaan. Reken daarom niet alleen met de vrije plek in de tuin: neem de bestaande schuren en garages mee in uw onderzoek.

Hangt het plan samen met een aankoop? Lees dan ook over een huis met tuin kopen met mantelzorgplannen. Bij een agrarisch erf zijn er aanvullende aandachtspunten rond de woonfunctie bij een agrarische bedrijfswoning.

Welke antwoorden wilt u vóór een definitieve opdracht?

Stuur uw inventarisatie en een voorlopige situatietekening naar de gemeente als de status of gevolgen onduidelijk blijven. Stel daarbij gerichte vragen:

  • Welke besluiten en tekeningen horen bij ieder genummerd gebouw, en welke delen zijn nog niet verklaard?
  • Welke gegevens zijn nodig om vast te stellen of voor die delen destijds toestemming nodig was en is verleend?
  • Welk huidig en voorgenomen gebruik is op deze plek toegestaan?
  • Welke gebouwen en oppervlakten tellen mee bij de regels voor ons nieuwe woningplan?
  • Kunnen de schuren blijven staan, of vraagt het plan om aanpassing of nader onderzoek?
  • Welke vergunningen, meldingen of andere stappen zijn nodig voor de gekozen oplossing?

Houd daarna drie routes aan: ontwerp uitwerken als de relevante uitgangspunten duidelijk zijn; eerst verder onderzoeken als een ontbrekend antwoord de plaats of uitvoering kan veranderen; of het ontwerp aanpassen als de regels daarom vragen. Een oriënterend gesprek is geen vergunning en vervangt eventueel vereiste toestemming niet.

Wilt u een schuur verwijderen om ruimte te maken? Controleer ook die werkzaamheden afzonderlijk. De Rijksoverheid verwijst voor bouwen, verbouwen en slopen naar de Vergunningcheck. Een sloopmelding of andere toestemming kan nodig zijn. Beschouw verwijderen dus niet als een stap die u zonder controle alvast kunt uitvoeren.

Villea bouwt op maat en helpt met tekeningen en documenten voor uw woningplan. Lees meer over een mantelzorgwoning bouwen. U hoeft niet te wachten tot uw dossier compleet is om uw woonwensen te bespreken: bespreek uw erf en de open ontwerpvragen met Villea. Neem de beschikbare foto's, maten en gemeentelijke stukken mee.

Veelgestelde vragen

Wat als ik het bouwjaar van de schuur niet weet?

Noteer dat het bouwjaar onbekend is en vermeld eventuele aanwijzingen als schatting, niet als vastgesteld feit. Foto's, oude tekeningen en informatie uit het gemeentearchief kunnen helpen om de geschiedenis verder te achterhalen. Vraag de gemeente welke gegevens zij nodig heeft voor een beoordeling.

Wat als de gemeente geen bouwstukken kan vinden?

Bewaar het antwoord op uw archiefverzoek en voeg het toe aan uw dossier. Het ontbreken van stukken geeft op zichzelf geen uitsluitsel over de status van het gebouw. Vraag de gemeente welke beoordeling mogelijk is op basis van de huidige situatie en andere beschikbare gegevens.

Kan ik ondertussen al een woningmodel kiezen?

U kunt uw woonwensen en mogelijke indeling alvast verkennen, maar leg de definitieve woning, plaatsing en opdracht niet vast zolang belangrijke vragen over het erf openstaan. De plek en de beoordeling van bestaande gebouwen kunnen invloed hebben op het ontwerp. Zodra de randvoorwaarden duidelijker zijn, werken wij het plan met u verder uit.

MAGAZINE AANVRAGEN

Inspiratie nodig?

Vraag ons inspiratiemagazine hier aan. Meer dan 20 pagina’s boordevol inspiratie, informatie en tips!