Waar komt het toilet als u een rollator of rolstoel gebruikt?

De goede plek voor het toilet hangt af van hoe ú het gebruikt: hoe u de ruimte binnenkomt, waar u uw rollator of rolstoel neerzet en aan welke kant u ondersteuning nodig hebt. Teken daarom niet alleen de toiletpot, maar ook de route, de deur, het hulpmiddel en eventuele hulp mee. Probeer verschillende posities zelf uit voordat u de plattegrond vastlegt.

Begin bij de deur van de badkamer of toiletruimte. Teken de route vanaf de ingang tot aan het toilet en kijk of u met uw eigen rollator of rolstoel bij de pot kunt komen. Houd daarbij rekening met de manier waarop u binnenkomt, draait of rechtuit rijdt. Een toilet dat op papier goed lijkt te staan, kan in gebruik toch lastig bereikbaar zijn als de deur, wastafel of een ander onderdeel in de weg zit.

Teken vervolgens waar het hulpmiddel tijdens het gebruik staat. Gebruikt u een rolstoel, dan is ook van belang waar die kan staan terwijl u de transfer maakt. Met een rollator wilt u misschien eerst tot bij het toilet rijden en hem daarna ergens neerzetten. Bekijk ook of er ruimte is voor een helper als die ondersteuning biedt. De benodigde ruimte en de handige benaderingskant verschillen per persoon; er is dus geen vaste linker- of rechteropstelling die voor iedereen past.

Wilt u de sanitaire keuzes als geheel bekijken, dan vindt u meer aanknopingspunten op onze pagina Badkamer en wasruimte. De plek van het toilet staat niet los van de rest van de ruimte. Een wastafel kan bijvoorbeeld de route of de plek voor het hulpmiddel beïnvloeden; denk daarom ook na over een passend wastafelmeubel kiezen.

Kijk niet alleen naar een plattegrond op papier. Maak de ruimte thuis zo goed mogelijk na op de vloer, bijvoorbeeld met schilderstape. Markeer de contouren van de ruimte, de deur en de plek van de wastafel. Gebruik uw eigen rolstoel of rollator en probeer twee mogelijke posities van de toiletpot uit. Let erop dat u de deur kunt openen en sluiten, het hulpmiddel kunt benaderen en parkeren, en dat de helper op de benodigde plek kan staan.

Neem de proef door zoals u het toilet werkelijk gebruikt. Bekijk beide kanten: kunt u vanuit uw hulpmiddel op de voor u passende manier bij de pot komen? Is er plek voor uw voeten en handen? Kan iemand u helpen zonder dat die persoon tussen de deur en het hulpmiddel klem komt te staan? Probeer ook waar het hulpmiddel blijft wanneer u het niet direct gebruikt. Een persoonlijke proef met uw eigen hulpmiddel zegt meer dan een veronderstelling op basis van een standaardtekening.

Laat de proef en de maatvoering bij voorkeur beoordelen met uw eigen ergotherapeut. Die kan met u bekijken welke benadering en ondersteuning in uw situatie passend zijn. Wij geven geen standaard draaicirkels of transfermaten als universele oplossing; wat bruikbaar is, verschilt per gebruiker en hulpmiddel. Voor technische eisen die voor uw woning gelden, kunt u informatie vragen bij uw gemeente of het Omgevingsloket.

Gebruik bijvoorbeeld deze fictieve situatie: één rechthoekige toiletruimte, met de deur aan dezelfde wand en de wastafel op dezelfde plek. Vergelijk daarin twee indelingen. In opstelling A staat de toiletpot met de benadering aan de linkerkant; het hulpmiddel wordt na het binnenrijden aan de andere kant geparkeerd. In opstelling B staat de pot andersom, zodat u van rechts benadert en het hulpmiddel links parkeert. De ruimte, deur en wastafel blijven in beide proeven gelijk.

Dit voorbeeld is alleen bedoeld om de afweging zichtbaar te maken, niet als advies voor een bepaalde maat of als standaardoplossing. Teken bij beide opties ook de deurzwaai en de plek van een eventuele helper. Controleer of de helper de plek kan innemen die in uw dagelijkse gebruik nodig is. Schrijf na elke proef op wat goed gaat en waar u moet bijsturen. Zo vergelijkt u de indelingen op dezelfde punten, in plaats van alleen op de positie van de toiletpot.

U kunt deze invulbare schetslegenda bij beide indelingen gebruiken:

• Deurzwaai: teken de deur en geef aan in welke richting deze opent.
• Hulpmiddel in gebruik: teken waar de rollator of rolstoel staat tijdens het gebruik.
• Hulpmiddel geparkeerd: geef aan waar het hulpmiddel staat wanneer u het niet gebruikt.
• Wastafel: teken de plek en de ruimte die u ervoor nodig hebt.
• Eventuele helper: markeer waar iemand staat en van welke kant ondersteuning wordt gegeven.
• Toiletpot: teken de pot en noteer of u van links of rechts benadert.

Leg de gekozen positie vast op de plattegrond voordat u de opdracht geeft. Noteer niet alleen waar de toiletpot komt, maar ook de deurzwaai, de plek van het hulpmiddel in gebruik én geparkeerd, de wastafel en de positie van een eventuele helper. Bespreek de tekening samen met uw ergotherapeut en controleer dat de indeling overeenkomt met wat u zelf hebt uitgeprobeerd.

Wij bouwen mantelzorgwoningen op maat en kunnen de indeling en voorzieningen afstemmen op uw wensen. De woning wordt in onze eigen werkplaats gebouwd en als complete prefab modules op locatie geplaatst. Een standaard model kan als inspiratie dienen, maar voor deze keuze is vooral de plattegrond van uw eigen badkamer of toiletruimte belangrijk. Lees hoe we een indeling op uw wensen afstemmen bij mantelzorgwoning op maat.

Wilt u ook afwegen of het toilet in de badkamer past of dat u liever een aparte ruimte wilt, dan leest u daarover op apart toilet of toilet in de badkamer. De toiletpositie zelf legt u vast op de tekening van de gekozen ruimte. Als de proef met uw hulpmiddel en de maatvoering met uw ergotherapeut zijn besproken, kunt u die indeling met ons doornemen. Bespreek uw toiletindeling