Terug naar kennisbank

Een mantelzorgwoning naast een LPG-tankstation: kunt u de bouwplek al kiezen?

Bijgewerkt op 7 november 2026 · Kennisbank van Villea

Een mantelzorgwoning naast een LPG-tankstation is niet automatisch verboden, maar ook niet zonder beoordeling op iedere plek toegestaan. Laat vóór u grond koopt of een woning bestelt de exacte bouwplek en de regels voor externe veiligheid controleren. Een kaartkleur alleen geeft geen vergunning en bewijst niet dat bouwen verboden is.

Begin met de LPG-installatie, niet met de erfgrens

Zoek het tankstation op via de officiële kaart Tankstations en opslaglocaties brandstoffen van Atlas Leefomgeving. Deze toont onder meer LPG-locaties; de gegevens komen uit het Register Externe Veiligheidsrisico’s. Gebruik de kaart als startpunt om de juiste installatie te vinden, niet als toestemming voor uw woning.

Vraag vervolgens bij de gemeente of omgevingsdienst de actuele vergunning- en meldingsgegevens op. Voor LPG zijn specifiek van belang:

De ligging van het vulpunt, de tankzuil en de opslagtank, inclusief de vraag of die tank boven- of ondergronds ligt.
De ligging van bovengrondse vloeistofleidingen, aansluitpunten en pomp.
De maximale opslaghoeveelheid en de doorzet per jaar.
De bijbehorende brand- en explosieaandachtsgebieden.

Deze gegevens sluiten aan op de meldingsgegevens voor tanken en opslaan van LPG bij IPLO. Vraag welke gegevens voor dit tankstation gelden en of de kaart daarmee overeenkomt. Alleen de afstand tot het hek of de winkel zegt onvoldoende over de ligging ten opzichte van de LPG-installatie.

Drie verschillende veiligheidscontroles

Plaatsgebonden risico: dit gaat over het overlijdensrisico op een bepaalde plek door een ongeval bij een risicobron. Voor kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen geldt een grenswaarde van één op een miljoen per jaar. Binnen de bijbehorende risicocontour zijn nieuwe woonplannen sterk beperkt; eventuele wettelijke uitzonderingen zijn geen vanzelfsprekende bouwmogelijkheid. Zie de IPLO-uitleg over plaatsgebonden risico.

Aandachtsgebied: hier kunnen mensen binnenshuis zonder extra bescherming onvoldoende beschermd zijn tegen een ongeval. Bij LPG moet u de brand- en explosieaandachtsgebieden laten controleren. Een aandachtsgebied is niet hetzelfde als de risicocontour en betekent niet op zichzelf dat ieder woonplan verboden is.

Voorschriftengebied: een formeel aangewezen gebied waar aanvullende bouweisen voor brand of explosie gelden bij nieuwbouw. De gemeente kan dit binnen een aandachtsgebied aanwijzen. Voor locaties van zeer kwetsbare gebouwen binnen een brand- of explosieaandachtsgebied is aanwijzing verplicht. De IPLO-uitleg over aandachtsgebieden en voorschriftengebieden beschrijft dit onderscheid en de relatie met de aanvullende bouwregels.

Welke woonfunctie en welke bouwplek laat u toetsen?

Het woord mantelzorgwoning bepaalt niet zelfstandig de veiligheidsclassificatie. Volgens de officiële uitleg over kwetsbare gebouwen is een woonfunctie in beginsel kwetsbaar, met wettelijke uitzonderingen. Een woonfunctie voor 24-uurszorg valt onder zeer kwetsbare gebouwen. Laat daarom het daadwerkelijke gebruik vaststellen; alleen vermelden dat de bewoner zorg ontvangt, is onvoldoende voor die indeling.

Maak een situatietekening met de volledige woningcontour en, als u nog kunt kiezen, twee mogelijke plekken. Zet de LPG-onderdelen en de vastgestelde gebieden ernaast. Laat per plek vastleggen:

In welke risicocontour en aandachtsgebieden de woning ligt.
Of een voorschriftengebied geldt en welke gevolgen dat heeft voor het ontwerp.
Welke gebouwclassificatie bij het beoogde woongebruik hoort.
Welke vluchtmogelijkheden en bescherming moeten worden onderzocht.

Een denkbeeldig voorbeeld: plek A ligt dichter bij het vulpunt, terwijl plek B dichter bij de opslagtank ligt. Kies B niet alleen omdat die verder van het vulpunt af ligt; laat beide plekken toetsen aan alle relevante installatieonderdelen en gebieden. Dit voorbeeld geeft geen veilige afstand of toestemming voor een concrete locatie. Het overzicht veiligheidszones en bouwbeperkingen helpt andere locatiebeperkingen apart te houden.

Wanneer kunt u verder met het ontwerp?

Leg vóór aankoop of bestelling de situatietekening, installatiegegevens en omschrijving van het woongebruik voor aan de gemeente. Vraag een schriftelijke reactie op de haalbaarheid, de benodigde vervolgstappen en eventuele ontwerpvoorwaarden. Een eerste reactie is nog geen vergunning of definitieve toestemming. Bewaar ook de gebruikte kaartversie en onderliggende gegevens bij uw dossier.

Villea bouwt volledig op maat in de eigen werkplaats en plaatst de woning als complete prefab modules. Wij kunnen helpen met tekeningen en documenten om de gekozen plek concreet te bespreken. Dat vervangt geen beoordeling van externe veiligheid. Lees voor het verdere aankooptraject over een mantelzorgwoning kopen.

Heeft u de installatiegegevens en de eerste reactie over uw bouwplek? Neem contact met ons op om te bespreken hoe het ontwerp daarop kan aansluiten.

Veelgestelde vragen

Is een mantelzorgwoning naast een LPG-tankstation verboden?

Niet automatisch. Of een woning op een specifieke plek kan, hangt af van de locatie, het gebruik en de regels die daar gelden. Laat dat vóór aankoop of bestelling beoordelen.

Is een kaartkleur voldoende om te bepalen of ik mag bouwen?

Nee. Een kaart is een hulpmiddel om mogelijke aandachtspunten te zien, geen vergunning en niet vanzelf een bouwverbod. Laat de actuele informatie en de regels voor uw bouwplek controleren.

Geldt er een vaste veilige afstand tot de perceelgrens?

Ga niet uit van één vaste afstand tot de perceelgrens. De beoordeling gaat over de concrete ligging en het plan; vraag de gemeente of een deskundige welke regels voor uw locatie gelden.

Maakt een zorgbehoefte de mantelzorgwoning altijd zeer kwetsbaar?

Nee, niet automatisch. De classificatie hangt af van de functie van het gebouw en de toepasselijke criteria. Laat het beoogde gebruik en de precieze situatie beoordelen.

Uitgelicht model