Samen wonen met twee rolstoelen: toets de plattegrond vóór aankoop

Als u met twee rolstoelgebruikers in een mantelzorgwoning wilt wonen, test u de indeling met beide eigen hulpmiddelen tegelijk. Een route die voor één rolstoel werkt, kan vastlopen zodra de ander er ook rijdt, wacht of aan tafel zit. Wij adviseren daarom om dagelijkse situaties samen op de plattegrond én in een proefopstelling te beoordelen, voordat u de indeling vastlegt.

Teken niet alleen de route van ieder afzonderlijk. Zet beide rolstoelen tegelijk op de plattegrond en loop momenten na waarop u elkaar tegenkomt: bij een badkamerdeur, in een gang, bij de slaapkamer of op weg naar de keuken. Kijk ook wat er gebeurt wanneer één van u stilstaat of moet keren. De benodigde ruimte hangt af van uw hulpmiddelen en manier van bewegen; wij noemen daarom geen vaste breedtes of draaicirkels als oplossing voor iedereen.

Neem de maten van beide rolstoelen op en bespreek de gewenste ruimte met de bewoners en, waar passend, een ergotherapeut. Denk aan onderdelen die uitsteken, zoals voetsteunen, en aan de ruimte die iemand nodig heeft om een deur te bedienen. Zo wordt zichtbaar of de route alleen op papier vrij lijkt, of ook werkt wanneer beide bewoners er gebruik van maken.

Fictief beslisvoorbeeld — tegenliggers bij de badkamerdeur: Bewoner A rijdt uit de badkamer en bewoner B komt tegelijkertijd uit de slaapkamer. In de eerste schets staan ze tegenover elkaar en kan geen van beiden verder. In de aangepaste schets kan A tijdelijk naar een afgesproken plek uitwijken, terwijl B de badkamerdeur passeert. De bewoners testen vervolgens of die plek echt bereikbaar is en geen andere doorgang blokkeert. Dit voorbeeld is fictief en zegt niets over de benodigde maatvoering in uw woning.

Niet elke ontmoeting hoeft direct opgelost te worden met extra vloeroppervlak. Soms kan één bewoner wachten, maar dan moet duidelijk zijn waar dat kan zonder een deur, route of toegang tot een ruimte te blokkeren. Bekijk dit bij meerdere situaties: iemand wacht terwijl de ander een deur opent, een kamer verlaat of een handeling afrondt.

Vul voor ieder knelpunt een apart invulblad in. Daarmee maakt u de keuze bespreekbaar in plaats van te vertrouwen op een route die u alleen één voor één hebt bekeken:

• Situatie of handeling: …
• Bewoner A: waar staat of rijdt die, en wat is de route?
• Bewoner B: waar staat of rijdt die, en wat is de route?
• Als één bewoner wacht: waar kan die naartoe zonder iets te blokkeren?
• Mogelijke oplossing in de indeling: …
• Nog te toetsen met bewoners, hulpmiddelen of ergotherapeut: …

Gebruik het blad bijvoorbeeld voor de badkamerdeur, de doorgang naar de keuken en de plek waar u elkaar kruist. De bespreking van zorg voor beide partners afzonderlijk organiseren is een ander onderwerp; hier gaat het om de ruimtelijke toets van samen bewegen.

Bekijk de eettafel niet alleen wanneer iedereen zit. Test ook het moment waarop één bewoner opstaat of aanschuift terwijl de ander langs de tafel wil rijden. Let op waar rolstoelen staan, waar voetensteunen uitkomen en of een stoel of tafel een noodzakelijke route versmalt. Bespreek wie tijdens die handeling waar kan wachten en of die oplossing voor beiden bruikbaar is.

Fictief beslisvoorbeeld — opstaan terwijl de ander passeert: Bewoner A staat op van tafel terwijl bewoner B achter de stoel langs wil rijden. In de eerste proefopstelling valt de route samen met de plek die A nodig heeft om op te staan. De bewoners proberen vervolgens een andere positie van tafel en stoelen en testen opnieuw, met beide rolstoelen aanwezig. Pas als de handeling voor beiden uitvoerbaar voelt, nemen zij die indeling mee naar het ontwerp. Ook dit voorbeeld is fictief; de benodigde maten moeten bij uw eigen hulpmiddelen en situatie worden bepaald.

Teken twee vaste plekken voor de rolstoelen wanneer ze niet in gebruik zijn. Controleer of u beide hulpmiddelen daar kunt neerzetten en weer kunt pakken zonder dat ze een doorgang, deur of route naar een andere ruimte innemen. Als u de rolstoelen op verschillende momenten nodig hebt, bespreek dan ook hoe u elkaar daarbij niet hindert.

Breng daarnaast in kaart waar u de hulpmiddelen wilt laden en waar de laadkabels lopen. Houd rekening met de plekken waar u de rolstoelen neerzet, zodat een kabel niet op een loop- of rijroute terechtkomt. Bespreek met ons welke voorzieningen u in het ontwerp wilt opnemen; de precieze invulling hangt af van uw wensen en de gekozen indeling.

Een plattegrond is een vertrekpunt, geen bewijs dat twee bewoners elkaar overal kunnen passeren. Wij bouwen gelijkvloerse houten woningen op maat. Onze modellen, zoals de Ambria van 100 m² met twee slaapkamers of de Altira van 88 m² met drie slaapkamers, zijn inspiratie voor een ontwerp; we claimen niet dat een bepaald model geschikt is voor twee rolstoelgebruikers. We kunnen een eigen indeling uitwerken en een realistische 3D-visualisatie maken. Bekijk de modellen als vertrekpunt voor uw ontwerp.

Maak de proef zo concreet mogelijk: gebruik beide eigen rolstoelen, zet meubels op de plekken die u voor ogen hebt en speel dagelijkse situaties na. Neem uw aantekeningen en maten mee in het gesprek met ons. Laat de maten die voor u nodig zijn toetsen met de bewoners en een ergotherapeut. Zo kunnen we bespreken welke aanpassingen in de plattegrond nodig zijn, zonder vooraf uit te gaan van een universele maat.

Wilt u een woning kopen, neem dan deze toets mee in uw keuze en ontwerp. Op onze pagina over een mantelzorgwoning kopen leest u meer over die stap. De bredere afwegingen rond samenwonen en zorgbehoefte en het afwegen van gezamenlijke woonwensen zijn aparte onderwerpen. Heeft u uw situaties en vragen op een rij, bespreek uw indeling met ons.