Roosters met afzuiging of balansventilatie: wat kiest u voor uw mantelzorgwoning?

Voor een mantelzorgwoning kunt u kiezen voor ventilatieroosters met mechanische afzuiging of voor balansventilatie met warmteterugwinning (WTW). De keuze hangt onder meer af van hoe u de woning gebruikt, hoeveel ruimte er is voor kanalen en welke bediening u prettig vindt. We leggen de verschillen uit en geven u vragen mee om de keuze met ons vast te leggen in het ontwerp.

Bij roosters met afzuiging komt verse buitenlucht via roosters in de kozijnen naar binnen. Ventilatoren voeren lucht af uit ruimten waar vocht ontstaat, zoals de badkamer en het toilet. De lucht moet vervolgens door de woning kunnen stromen, bijvoorbeeld via een spleet onder een deur of een andere doorgang. Een goed ontworpen route van toevoer naar afvoer is dus belangrijk; alleen een rooster plaatsen is niet genoeg.

Bij balansventilatie wordt lucht mechanisch toegevoerd én afgevoerd. De toevoer gaat doorgaans naar verblijfsruimten en de afvoer uit ruimten zoals de badkamer en keuken. Met WTW wordt warmte uit de afgevoerde lucht overgedragen aan de toegevoerde buitenlucht. De luchtstromen blijven daarbij gescheiden. Hoe het systeem precies wordt ingedeeld, hangt af van het ontwerp en de gekozen installatie.

In onze standaarduitvoering gebruiken we roosters in de kozijnen en ventilatoren met vochtsensor in de badkamer en het toilet. Balansventilatie met WTW is een optie. We leggen geen vast merk of vaste prestatie vast zonder dat dit voor uw gekozen uitvoering is bepaald. De regels over ventilatie bij nieuwbouw en de uitleg van het RIVM over ventileren helpen de uitgangspunten te begrijpen; de concrete eisen hangen af van de situatie.

| Keuzepunt | Roosters met afzuiging | Balansventilatie met WTW |
|---|---|---|
| Luchttoevoer | Via roosters in de kozijnen | Mechanisch via toevoerkanalen |
| Luchtafvoer | Mechanisch uit vochtige ruimten | Mechanisch via afvoerkanalen |
| Doorstroming | Lucht moet tussen ruimten kunnen doorstromen | Toevoer en afvoer worden als systeem ontworpen |
| Ruimte in de woning | Geen uitgebreid kanaalnet voor toevoer nodig | Ruimte nodig voor unit en kanalen |
| Bediening | Afzuiging kan reageren op vocht | Regeling en bediening hangen af van de gekozen installatie |

Bedenk wie de woning gebruikt en hoeveel handelingen diegene prettig vindt. Bij roosters met afzuiging is de luchttoevoer via de roosters doorgaans niet iets dat u dagelijks hoeft in te stellen. De ventilatoren met vochtsensor reageren in de badkamer en het toilet op vocht. Bespreek wel hoe de bewoner de regeling kan herkennen en wat er gebeurt bij koken, douchen of langdurig gebruik van een ruimte.

Bij balansventilatie werkt de toevoer en afvoer via een installatie. De manier waarop u een stand kiest of de regeling bedient verschilt per gekozen uitvoering. Vraag daarom vóór de keuze welke bediening er komt, wat de bewoner zelf kan aanpassen en hoe de installatie teruggaat naar de normale stand. We vergelijken dus geen systemen op één algemene belofte over comfort of energiegebruik: het resultaat hangt mede af van ontwerp, gebruik en instelling.

Ventilatie is één onderdeel van de binnenlucht. Voor de bredere afweging kunt u verder lezen over binnenlucht en temperatuur. Als zoninstraling en warmte in de woning meespelen, kijk dan ook naar zomercomfort in het ontwerp.

Balansventilatie vraagt om ruimte voor de ventilatie-unit en de kanalen tussen de unit en de verschillende ruimten. De benodigde plaats verschilt per ontwerp. Kanalen en ventielen moeten in de plattegrond en de bouwkundige uitwerking passen, zonder dat ze botsen met de indeling, kasten of andere installaties. Bij roosters met afzuiging is er geen vergelijkbaar uitgebreid toevoerkanaalnet nodig, maar ook dan moeten de roosters, afzuigpunten en luchtwegen goed in de woningindeling passen.

Wij bouwen gelijkvloerse maatwerkwoningen vanaf circa 80 m² bij voorkeur. Modellen als Altira van 88 m² en Alvera van 90 m² kunnen als inspiratie dienen; we passen de indeling en voorzieningen aan op uw wensen. Bekijk onze modellen voor mantelzorgwoningen en bespreek met ons waar een unit, kanalen en ventielen in uw ontwerp kunnen komen. We bouwen de woning in onze eigen werkplaats en plaatsen die als prefab modules op locatie, dus de systeemkeuze moet tijdig in het ontwerp worden meegenomen.

Denk bij de indeling ook aan de slaapkamerdeur: wanneer die vaak dicht is, moet de gekozen luchtstroom nog steeds passen bij het gebruik. Bespreek daarnaast waar de lucht wordt toegevoerd en afgevoerd in relatie tot keuken, badkamer en toilet. Voor informatie over materiaalkeuzes kunt u lezen over materiaalemissies en binnenlucht.

Leg de ventilatiekeuze vast voordat de werktekeningen en installaties worden uitgewerkt. Zo kunnen we de benodigde ruimte en aansluitpunten meenemen in de woning. Er is geen systeem dat voor iedere mantelzorgwoning automatisch de beste keuze is: de indeling, beschikbare ruimte en voorkeuren van de bewoner wegen mee.

Neem deze vragen mee naar het ontwerpoverleg:

• Waar komen de toevoeropeningen en afzuigpunten, en hoe stroomt lucht van de ene ruimte naar de andere?
• Hoe wordt de ventilatie geregeld en welke handelingen kan de bewoner zelf doen?
• Waar is ruimte voor een eventuele ventilatie-unit, kanalen en ventielen?
• Hoe sluit het ontwerp aan op het gebruik van badkamer, toilet, keuken en slaapkamer?
• Welke installatie en bediening worden precies opgenomen in de offerte en werktekeningen?

Wilt u roosters met afzuiging en balansventilatie naast elkaar leggen voor uw plattegrond? Bespreek uw ventilatiewensen, dan nemen we de systeemkeuze mee in het ontwerp.