Een mantelzorgwoning bij een windturbine: onderzoek slagschaduw vóór aankoop

Een windturbine kan op zonnige momenten bewegende schaduw op een woning werpen. Of u die slagschaduw binnen merkt, hangt onder meer af van de positie van de turbine, de raamrichting en het seizoen. Verzamel die gegevens voordat u een bouwplek kiest en vraag de gemeente om het relevante slagschaduwonderzoek en de toepasselijke regels.

Slagschaduw ontstaat wanneer de draaiende wieken het zonlicht afwisselend tegenhouden. Daardoor kan een bewegende schaduw over een raam, gevel of tuin vallen. Als de zon door een raam naar binnen schijnt, kan die beweging ook in de kamer zichtbaar zijn. Of dit gebeurt, verschilt per plek en moment; alleen de aanwezigheid van een turbine zegt niet genoeg om de hinder voor een specifieke woning vast te stellen.

Let daarom niet alleen op de afstand tot de turbine. De richting waarin de turbine staat ten opzichte van de ramen, de stand van de zon gedurende de seizoenen en de indeling van de woning zijn ook van belang. Denk vooraf na over welke kamers u overdag gebruikt en welke ramen daar zitten. Een plek waar de slagschaduw op de tuin valt, kan binnen anders uitpakken dan een plek waar een raam er rechtstreeks op uitkijkt.

Slagschaduw is iets anders dan geluid. We beoordelen geluid hier niet; neem dat als een apart omgevingsaspect mee. De pagina Omgevingshinder vóór aankoop geeft een bredere uitleg over het onderzoeken van omgevingsfactoren.

Maak een eenvoudig dossier van de beoogde plek. Noteer de locatie van de woning en van de windturbine, en verzamel waar mogelijk de positie en kenmerken van de turbine, zoals de afmetingen van de rotor. Leg op een situatieschets vast waar de woning kan komen en in welke richting de ramen kijken. Als de woning nog niet is ontworpen, teken dan meerdere mogelijke bouwposities of raamrichtingen in.

Beschrijf ook hoe u de woning wilt gebruiken: welke kamers zijn bedoeld om overdag in te verblijven en aan welke kanten wilt u ramen? Noteer of er bestaande gebouwen, bomen of andere obstakels tussen de turbine en de woning staan. Houd rekening met de seizoenen: de zonnestand verandert en daarmee kan ook het moment en de plek van de schaduw veranderen. Een eenmalige waarneming op locatie is dus geen volledig beeld.

Een woning die nog niet is gebouwd, maakt het extra belangrijk om raamrichting en indeling vroeg mee te nemen. Wij bouwen mantelzorgwoningen op maat en kunnen verschillende bouwposities en indelingen bespreken. Bekijk hoe we een mantelzorgwoning op maat ontwerpen. Laat een deskundige beoordelen welke locatiegerichte slagschaduwberekening nodig is voordat u een ontwerp vastlegt.

Vraag bij de gemeente welke vergunningen, onderzoeken en voorschriften gelden voor de windturbine en uw beoogde woninglocatie. Vraag of een beschikbaar slagschaduwonderzoek ook de nog te bouwen woning meeneemt. Ga niet uit van één vaste afstand of een algemeen toegestaan aantal uren: de IPLO-uitleg over tijdelijke slagschaduwregels voor bestaande windparken beschrijft een specifiek toepassingsbereik, met voorwaarden voor zowel de turbines als de betrokken gebouwen. Laat de gemeente aangeven welke regels en vergunningvoorschriften in uw geval gelden.

Vraag bij een bestaand windpark ook welke maatregelen tegen slagschaduw zijn voorgeschreven en welke informatie over de werking daarvan beschikbaar is. Bij een gepland windpark vraagt u welke turbinegegevens en aannames het onderzoek gebruikt. Laat een deskundige toelichten welke ramen zijn onderzocht, in welke maanden en op welke tijdstippen slagschaduw wordt verwacht en welke maatregelen in de uitkomsten zijn meegenomen.

Tijdelijk wonen vraagt een afzonderlijke beoordeling. Volgens de IPLO-uitleg over ruimtelijke inpassing van mantelzorgwoningen gelden bij tijdelijk toelaten tot maximaal tien jaar bepaalde instructieregels over waarden in het omgevingsplan niet. Het omgevingsplan moet wel voorzien in aanvaardbare slagschaduw. De gemeente moet de maximale gebruiksduur bovendien motiveren en borgen. Tijdelijkheid is dus geen bewijs dat de bouwplek geschikt is. Vraag welke beoordeling bij uw toelating hoort en leg die naast het locatiegerichte onderzoek.

Voor andere omgevingsbronnen kunt u het locatieonderzoek naast een bedrijf vergelijken; dat gaat om een ander type hinder.

Vergelijk twee mogelijke plekken op dezelfde situatieschets. Noteer per plek de ligging ten opzichte van de turbine, de raamrichting, de kamerfunctie en de verwachte schaduwmomenten uit het onderzoek. Zet onduidelijkheden apart: is de toekomstige woning meegenomen, welke raamhoogten zijn gebruikt en zijn maatregelen bij de turbine meegerekend? Laat ontbrekende gegevens door een deskundige beoordelen.

Een praktische ontwerpvraag is bijvoorbeeld: valt de verwachte schaduw op het woonkamerraam tijdens de uren waarop u daar zit, of op een minder gebruikte ruimte? Bespreek daarna of draaien, verplaatsen of een andere kamerindeling een beter alternatief oplevert. Wij kunnen verschillende indelingen op maat tekenen. Laat de aangepaste positie en raamindeling opnieuw meenemen in de locatiegerichte beoordeling; een ontwerpwijziging is op zichzelf geen garantie dat slagschaduw verdwijnt.

Weeg ook de tuin, het uitzicht en het daglicht mee. Licht van een sportveld is een ander vraagstuk; zie licht vanuit de omgeving beoordelen. Wilt u uw mogelijke bouwposities en raamindeling bespreken? Bespreek uw bouwplek met Villea en neem uw situatieschets en het beschikbare slagschaduwonderzoek mee.