Benieuwd naar de kosten voor een Villea woning die aansluit bij uw wensen? Vraag eenvoudig en vrijblijvend een offerte aan. Vul het formulier in en u ontvangt binnen 1 werkdag een eerste richtprijs op maat. Daarna nemen we snel contact met u op om alles door te spreken.
Van woensdag 23 tot en met zaterdag 26 juli 2025 stonden we op de Terdege Zomerfair in Baarn, bij Kasteel Groeneveld. De fair trok duizenden bezoekers. Villea was erbij met een eigen mantelzorgwoning.
Binnekijken bij een mantelzorgwoning
We hadden een mantelzorgwoning geplaatst op de fair. Zo konden mensen met eigen ogen zien hoe onze woningen eruitzien. We spraken met veel mensen die op zoek zijn naar een mantelzorgwoning en het fijn vonden om in de woning rond te kijken en hun vragen te stellen.
Was je er niet bij?
Geen probleem. We hebben beelden gemaakt! Zo kun je alsnog een kijkje nemen in de woning. Klik op de video en loop digitaal door het huis.
Overweegt u een mantelzorgwoning te laten plaatsen? Dan wilt u weten waar u aan toe bent. In 2026 gelden nog steeds heldere basisregels — én staat er een belangrijke wetswijziging voor de deur die het plaatsen van een woning op eigen erf nog toegankelijker maakt. In dit artikel zetten we alles voor u op een rij: van de huidige regels rondom vergunningvrij bouwen tot de nieuwe wet die medio 2026 verwacht wordt.
Mag een mantelzorgwoning zonder vergunning?
In de meeste gevallen: ja. Sinds de invoering van de Omgevingswet in 2024 wordt een mantelzorgwoning gezien als een bijbehorend bouwwerk. Dat betekent dat u in veel situaties geen omgevingsvergunning nodig heeft, mits u voldoet aan een aantal voorwaarden.
Vergunningvrij bouwen is mogelijk als de woning:
maximaal 100 m² groot is
maximaal 5 meter hoog is (of maximaal 3 meter dakvoethoogte bij een schuin dak op meer dan 4 meter van de hoofdwoning)
alleen op het achtererf staat — bouwen op het voor- of zijerf is altijd vergunningplichtig
op minimaal 1 meter afstand staat van openbaar toegankelijk gebied
bij een bestaande woning wordt geplaatst op hetzelfde perceel
Woont u in een hoekwoning? Dan geldt het achtererf vanaf 1 meter achter de voorgevel, inclusief de zijkant die niet aan de weg grenst. Informeer hierover altijd even bij uw gemeente, want de exacte begrenzing kan per situatie verschillen.
Let op: vergunningvrij bouwen betekent niet dat er helemaal geen regels gelden. De technische eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) zijn altijd van toepassing — ook zonder vergunning.
Twee sporen onder de Omgevingswet
Onder de huidige Omgevingswet wordt bij de bouw van een mantelzorgwoning altijd naar twee zaken gekeken:
Spoor 1 — Technische bouwactiviteit (Bbl) De woning moet voldoen aan de bouwtechnische eisen voor veiligheid, gezondheid en duurzaamheid. Denk aan constructieve veiligheid, goede isolatie, brandveiligheid, en deugdelijke aansluitingen voor water, elektriciteit en eventueel gas. Bij vergunningvrije bouw worden deze eisen niet vooraf getoetst, maar ze gelden onverminderd.
Spoor 2 — Omgevingsplanactiviteit (ruimtelijk) Past de woning op uw locatie? Dit spoor regelt zaken als de plek op het perceel, de bouwhoogte en het uiterlijk. De ruimtelijke regels staan in het omgevingsplan van uw gemeente. Gemeenten hebben hierin eigen beleidsruimte, waardoor de regels per gemeente kunnen verschillen.
Wilt u zeker weten of uw bouwplan vergunningvrij is? Gebruik dan de vergunningcheck op omgevingsloket.nl — daarmee checkt u in een paar stappen wat voor uw specifieke situatie geldt.
Wie mag er in een mantelzorgwoning wonen?
Een mantelzorgwoning is bedoeld voor situaties waarbij iemand zorg nodig heeft én iemand anders die zorg verleent. Dat kan op twee manieren:
De zorgbehoevende woont in de mantelzorgwoning, de mantelzorger in het hoofdhuis
De mantelzorger woont in de mantelzorgwoning, de zorgbehoevende in het hoofdhuis
Er hoeft geen specifieke familieband te zijn, maar de zorgrelatie moet aantoonbaar zijn. Sommige gemeenten vragen om een mantelzorgverklaring, die u kunt aanvragen bij uw huisarts, wijkverpleegkundige of gemeente.
Goed nieuws: onder de nieuwe wet die medio 2026 wordt verwacht (zie hieronder), vervalt de mantelzorgverklaring als formele vereiste. De zorgrelatie hoeft dan niet meer op papier te worden aangetoond.
Pre-mantelzorgwoning: eerder plaatsen, vergunning wel nodig
Heeft u op dit moment nog geen zorgvraag, maar wilt u alvast een woning plaatsen zodat u later voor een familielid kunt zorgen? Dan spreekt men van een pre-mantelzorgwoning. Hier gelden andere regels: voor een pre-mantelzorgwoning heeft u in de huidige situatie wél een omgevingsvergunning nodig.
Dit verandert mogelijk met de nieuwe wet: het concept van de familiewoning (zie hieronder) maakt pre-mantelzorgwonen voor eerstegraads familieleden straks eenvoudiger.
Nieuwe wet verwacht per 1 juli 2026: familiewoningen
De belangrijkste ontwikkeling in 2026 is de Wet versterking regie volkshuisvesting (wetsvoorstel 36.512). De Tweede Kamer stemde op 3 juli 2025 in met het wetsvoorstel, en de bijbehorende novelle werd op 24 maart 2026 aangenomen. Op het moment van schrijven (mei 2026) is de wet nog in behandeling bij de Eerste Kamer. Het streven van het kabinet is inwerkingtreding per 1 juli 2026.
Wat verandert er concreet?
1. Familiewoningen worden vergunningvrij Naast mantelzorgwoningen mogen straks ook familiewoningen voor eerstegraads familieleden (ouders, kinderen, stiefkinderen) vergunningvrij worden gebouwd op het eigen achtererf. Een zorgindicatie of mantelzorgrelatie is daarvoor niet vereist.
2. Mantelzorgverklaring vervalt als harde eis De formele mantelzorgverklaring is geen vereiste meer voor een vergunningvrije mantelzorgwoning. Dit vermindert de administratieve drempel aanzienlijk.
3. Landelijk uniforme regels Er komt een eenduidige nationale regeling, zodat gemeenten niet langer sterk van elkaar kunnen afwijken in hun aanpak van mantelzorg- en familiewoningen.
4. Meerdere woningen mogelijk Het wordt mogelijk om zowel een zorgbehoevende ouder als een kind op het eigen achtererf te huisvesten, mits de totale bebouwingsoppervlakte binnen de grenzen blijft.
Let op: deze wet is op het moment van schrijven nog niet van kracht. Reken er nog niet op voor een bouwplan dat u nú wilt indienen. Houd de actuele status bij via eerstekamer.nl of neem contact op met uw gemeente.
Afmetingen en bouwhoogte: de geldende normen
Of u nu bouwt onder de huidige regels of straks onder de nieuwe wet, de maatvoorschriften blijven grotendeels gelijk:
Situatie
Maximum
Oppervlakte mantelzorgwoning
100 m²
Bouwhoogte
5 meter
Dakvoethoogte bij schuin dak (>4m van hoofdwoning)
3 meter
Afstand tot openbaar gebied
minimaal 1 meter
Locatie
uitsluitend achtererf
Wilt u meer dan 100 m² bouwen? Dan heeft u altijd een omgevingsvergunning nodig. Neem in dat geval contact op met uw gemeente en vraag naar de mogelijkheden.
Technische eisen: waar moet de woning aan voldoen?
Een mantelzorgwoning moet voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Dat zijn de wettelijke minimumeisen voor veilig en gezond wonen. Concreet gaat het om:
Isolatie die voldoet aan de huidige energienormen (Rc-waarde)
Brandveiligheid, waaronder rookmelders en brandwerende scheidingen
Sanitaire voorzieningen: een toilet, douche of bad, en een aanrecht
Deugdelijke aansluitingen voor elektriciteit en water
Constructieve veiligheid van de fundering en draagconstructie
Bij Villea bouwen wij uitsluitend volgens het Bbl, zodat u zeker weet dat uw woning aan alle wettelijke eisen voldoet én gebouwd is om lang mee te gaan.
Heeft uw bank iets te zeggen?
Ja, als er een hypotheek op uw perceel rust. U bent dan verplicht om toestemming te vragen aan uw hypotheekverstrekker voordat u de woning plaatst of bouwt. Banken staan hier in de meeste gevallen welwillend tegenover, maar het is een stap die u niet mag overslaan.
Wat gebeurt er als de mantelzorg stopt?
Zodra de zorgrelatie eindigt, mag de woning niet langer als zelfstandige woning worden gebruikt. U hoeft de woning niet per se te slopen, maar de badkamer en keuken moeten worden verwijderd als u de woning vergunningvrij wilt bewaren. Wilt u de woning omzetten naar een reguliere woning? Dan heeft u daarvoor een omgevingsvergunning nodig — en die wordt niet altijd verleend.
Bent u van plan de woning later te verkopen of te herplaatsen? Vraag dan bij Villea naar de mogelijkheden. Een prefab mantelzorgwoning biedt daarin meer flexibiliteit dan een vaste aanbouw.
Informeer altijd bij uw gemeente
Ondanks de landelijke kaders hebben gemeenten in de huidige situatie nog eigen beleidsruimte. De voorwaarden voor vergunningvrij bouwen kunnen per gemeente en per locatie verschillen. Doe altijd navraag bij uw gemeente of gebruik de vergunningcheck via omgevingsloket.nl.
Bij Villea denken wij graag met u mee over wat er op uw perceel mogelijk is. Wij hebben ervaring met gemeenten door heel Nederland en weten waar de valkuilen zitten.
Overweegt u een mantelzorgwoning?
Bekijk onze inspiratiemodellen voor een goed beeld van de mogelijkheden, van 40 m² tot 100 m². Of vraag vrijblijvend een offerte aan — dan ontvangt u binnen één werkdag een eerste richtprijs op maat.
Heeft u plannen om een mantelzorgwoning in uw tuin te plaatsen? En bent u benieuwd naar Mantelzorgwoning regels? Lees dan snel verder. Op deze pagina beantwoorden we de meest gestelde vragen, geven we praktische voorbeelden en bieden we een handige checklist. Zo bent u na het lezen helemaal op de hoogte van de huidige mantelzorgwoning regels.
Wat is een mantelzorgwoning volgens de wet?
Een mantelzorgwoning is een zelfstandige woonruimte op uw eigen terrein waar een familielid of naaste, die zorg nodig heeft, kan wonen. Deze woning geldt als een ‘tijdelijke voorziening’ en is bedoeld om mantelzorg mogelijk te maken. Mantelzorg is onbetaalde zorg door iemand uit de directe omgeving.
Wie mag in een mantelzorgwoning wonen?
De woning is bedoeld voor hulpbehoevenden die mantelzorg ontvangen, zoals ouders of grootouders. Een gemeente kan informeren naar een verklaring van een arts of zorginstelling die aantoont dat mantelzorg noodzakelijk is. In overleg met uw huisarts is deze vaak eenvoudig te verkrijgen.
Praktijkvoorbeeld: Uw moeder heeft extra zorg nodig omdat ze slecht ter been is. Door een mantelzorgwoning in uw tuin te plaatsen, blijft zij dicht bij familie terwijl ze de zorg krijgt die ze nodig heeft.
Waar mag u een mantelzorgwoning plaatsen?
De woning mag op eigen grond worden geplaatst, meestal in de achtertuin. De exacte locatie hangt af van gemeentelijke regels voor mantelzorgwoningen, zoals minimale afstanden tot perceelgrenzen (meestal 2 tot 5 meter). Controleer het bestemmingsplan om te zien welke voorwaarden gelden.
Checklist locatie:
Is er voldoende ruimte op uw perceel?
Voldoet de afstand tot de perceelgrenzen?
Staat het bestemmingsplan een mantelzorgwoning toe?
Overweeg toegang voor hulpdiensten.
Hoeveel m² mag een mantelzorgwoning zijn?
Een vergunningsvrije mantelzorgwoning mag maximaal 100 m² groot zijn. Dit is voldoende voor een ruime indeling met een woonkamer, slaapkamer, badkamer en keuken.
Is een mantelzorgwoning vergunningsvrij?
In veel gevallen kunt u zonder vergunning bouwen, als eraan specifieke voorwaarden wordt voldaan:
De woning staat op eigen grond.
De bewoner heeft aantoonbare zorgbehoefte.
De woning voldoet aan bouwtechnische eisen.
De oppervlakte is maximaal 100 m².
Neem contact op met de gemeente voor:
Eisen binnen het bestemmingsplan.
Eventuele aanvullende voorwaarden.
De procedure als een omgevingsvergunning nodig is.
Hoe lang mag een mantelzorgwoning blijven staan?
De woning mag blijven staan zolang er sprake is van mantelzorg. Zodra de mantelzorg niet meer nodig is, bijvoorbeeld door overlijden, moet u de woning verwijderen of aanpassen. Verhuur is niet toegestaan, maar hergebruik als werkkamer of gastenverblijf vaak wel.
Voorbeeld: Uw vader woont tijdelijk in een mantelzorgwoning vanwege gezondheidsproblemen. Na zijn overlijden verbouwt u de woning tot een thuiswerkplek. Dit hergebruik voorkomt sloop en biedt nieuwe mogelijkheden.
Algemene regels mantelzorwoning en aandachtspunten
Naast bovenstaande punten zijn er enkele algemene regels:
De woning mag niet worden verhuurd.
De functie van de woning moet tijdelijk zijn.
Overlast voor buren, zoals schaduwval, moet worden vermeden.
De woning moet voldoen aan het Bouwbesluit 2012.
Meer weten over mantelzorgwoningen?
Bent u benieuwd naar de regels voor landelijke locaties? Bekijk ons artikel over de regels voor mantelzorgwoningen in het buitengebied. Wilt u inspiratie voor de mogelijkheden? Kijk bij onze modellen of lees meer over de voor- en nadelen van een mantelzorgwoning.
Overweegt u een mantelzorgwoning?
Heeft u specifieke vragen of zoekt u een passende mantelzorgwoning? Neem contact met ons op voor persoonlijk advies. Met deze informatie bent u goed voorbereid om een mantelzorgwoning te plaatsen en biedt u uw naaste de zorg die nodig is.
Beheer toestemming
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
